Deel 1: VO2max wat is dat?

Als je zoekt naar informatie over training en uithoudingsvermogen kom je al snel de term “VO2max” of “VO2max test” tegen. Zelf kwam ik hier ongeveer vijf jaar geleden mee in aanraking, inmiddels heb ik al een paar honderd van deze testen uitgevoerd. In dit artikel leg ik je uit waar de term “VO2max” voor staat en wat een VO2max test test precies inhoudt.

Een jaar of tien geleden werden VO2max testen alleen uitgevoerd door onderzoekers in laboratoria en leken deze voor amateuratleten niet belangrijk. Het leek iets waar alleen topsporters, artsen en wetenschappers belang bij hadden. Tegenwoordig zijn er particuliere bedrijven zoals fysiotherapie praktijken en sportartsen die deze testen uitvoeren bij hardlopers en wielrenners van alle verschillende niveaus om nog efficiënter te kunnen trainen. Maar wat is VO2max nu precies? En heb je een VO2max test echt nodig?

Kort samengevat: VO2max is het getal waarin de conditie -het vermogen van het lichaam om zuurstof (O2) op te nemen- wordt uitgedrukt. Dit getal is van veel factoren afhankelijk, zoals: de hoeveelheid rode bloedcellen in het lichaam, de conditie van de spieren en hoeveel bloed het hart per slag rondpompt. De VO2max wordt uitgedrukt in: ml/kg/min (milliliters zuurstof per kilogram lichaamsgewicht per minuut).

Lichaamsgewicht en VO2max Het gewicht van de proefpersoon speelt een belangrijke rol. Een zwaar iemand kan veel zuurstof opnemen, maar omdat deze zuurstof verdeelt moet worden over een groot aantal kilo’s blijft er per kilo relatief weinig zuurstof over. Daarentegen hoeft iemand met een laag lichaamsgewicht de zuurstof over minder kilo’s te verdelen. Je kunt dus je conditie (VO2max) verbeteren door een paar kg af te vallen.

 

Uitvoering van de test De VO2max is meetbaar door middel van een maximale inspanningstest. Tijdens deze test wordt de VO2max gemeten door de hoeveelheid (V=volume) zuurstof (O2) te meten die de proefpersoon gebruikt tijdens inspanning op bijvoorbeeld een fiets of een loopband terwijl de weerstand (watts) of snelheid (km/u) geleidelijk oploopt. Tijdens de test draagt de proefpersoon een masker en een hartslagmeter. Hierdoor kan de hoeveelheid zuurstof in het ademgas en de hartslag gemeten worden. De VO2max is de hoogste zuurstofopname die wordt bereikt tijdens de test. Dit valt gelijk met de hoogste snelheid/weerstand en de maximale hartslag die de proefpersoon bereikt. tabel 1: Benchmark van de VO2max, er wordt onderscheid gemaakt in geslacht en leeftijd.

Zoals je in de tabel kunt lezen is een hogere waarde dus gunstiger, je conditie is dan beter. Je lichaam kan dan meer zuurstof opnemen en dit naar je spieren transporteren. Betekent dit dan ook dat je sneller kunt hardlopen of fietsen? De VO2max is zeker een belangrijke variabele, maar dit is niet de enige factor die je snelheid bepaalt. Factoren als kracht, lenigheid, techniek en doorzettingsvermogen zijn ook erg belangrijk. Welke informatie heb je na het uitvoeren van een VO2max test?

  • Conditie (VO2max)
  • Anaerobe drempel (omslagpunt)
  • Maximale wattage (fiets) / Maximale snelheid (hardlopen)
  • Efficiëntie (fiets) / Running economie (hardlopen)
  • Hartfunctie (slag volume / maximale hartslag)
  • Longfunctie (ademfrequentie / functionele longinhoud / ventilatie)

Na het uitvoeren van een VO2max test is er veel informatie verzameld, dit geeft je inzicht in een aantal processen die plaatsvinden in het lichaam tijdens inspanning zoals de capaciteit van je hart, longen, bloedvaten en spieren. De VO2max is een interessante waarde om bijvoorbeeld progressie te meten. Wanneer je bijvoorbeeld één keer per jaar een test doet kun je bijhouden of je fitter wordt of misschien juist niet. Het is heel moeilijk om uit te drukken hoe goed je conditie is. Als je bijvoorbeeld 10 km kunt hardlopen in 45 minuten dan heb je een prima conditie, maar hoe goed? Doormiddel van een inspanningstest kun je er een waarde in de vorm van een getal aanhangen. Met deze waarde kun je jezelf vergelijken met andere sporters of professionele atleten. Zo is bij Haile Gebreselassie (Marathon Berlijn 2008 2:03.59) ooit een VO2max van 84,7 ml/kg/min) gemeten!

#vo2maxreport #vo2maxtest Een foto die is geplaatst door AmstelFysio (@amstelfysio) op

Heb je een VO2max test perse nodig? Daar kan ik heel kort over zijn. Nee, ook zonder een VO2max test kun je prima trainen. Er zijn ook verschillende testen die de VO2max inschatten op basis van prestaties. Deze testen zijn echter wel minder nauwkeurig, het gaat hier om een inschatting, terwijl bij een VO2max test er een nauwkeurige meting plaatsvindt. Het is een erg interessante ervaring om een keer getest te worden, het geeft je heel veel inzicht in de werking van je lichaam. Doordat je dit beter begrijpt kun je slimmer gaan trainen.

Deze blog is deel één van een serie van drie, hierin heb ik mij beperkt tot de VO2max.  Het onderwerp van deel twee is de anaerobe drempel, deze kan namelijk ook worden bepaald door middel van een inspanningstest. Deel drie gaat over het trainen op hartslag, wanneer je in het bezit bent van een hartslagmeter en deze tijdens je trainingen wilt gebruiken raad ik je aan om ook mijn volgende blogs te lezen.

Blijf op de hoogte en volg ons op facebook en instagram.

Auteur: Frans Fysiotherapeut, hardlooptrainer

 

Inspiratielezing - in 2 jaar van schoolslag naar deelname aan het WK IRONMAN (do. 7 mrt. 2019 19:00 uur)

Roy Lagerburg is langeafstandstriatleet. In 2014 zwom Roy nog schoolslag en in 2016 stond hij op het WK IRONMAN op Hawaii. In deze inspiratiesessie vertelt Roy hoe hij dat gedaan heeft, hoe hij er op terug kijkt en hoe hij jouw kan helpen met jouw volgende triathlon (voor alle niveaus). Meer info + aanmelden.