Sportblessures en stress: wat is de link

Fysieke factoren zijn de primaire oorzaak van sportblessures, denk hierbij aan een slechte warming-up, fouten in de looptechniek of trainingsopbouw of bijvoorbeeld een harde tackle bij het voetbal. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat ook stress en de daarbij behorende gedachten, percepties en aspecten van de persoonlijkheid bijdragen aan de incidentie van blessures. Lees in dit blog alles over de invloed van stress op het ontstaan en herstel van blessures.

Wat aan bod komt

Invloed van stress op het ontstaan van sportblessures

Onderzoek heeft aangetoond dat er een duidelijke relatie is tussen stress en de kans op blessures, er is gebleken dat veel geblesseerde sporters in de week voorafgaand aan hun blessure een significante verhoging van hun stressniveau hadden. Niet alle stress is negatief, zo kan bijvoorbeeld wedstrijdspanning ook positief zijn, dat is afhankelijk van de reactie van de sporter op de spanning en de hoeveelheid spanning. In onderstaand model is de invloed van de mate van mentale spanning op sportprestaties weergegeven. Is de mate van spanning te hoog, dan spreken we van stress en zal de sportprestatie afnemen.

invloed-van-stress-op-het-ontstaan-van-sportblessures

Stress veroorzaakt afname van focus, kortere concentratie, verhoogde spierspanning en verhoogde hartslag. De door stress verhoogde spierspanning zorgt voor afname van de coördinatie, eerder optreden van vermoeidheid en verminderde flexibiliteit. Door al deze factoren neemt het risico op blessures toe. Sporters die in het dagelijkse leven veel stress ervaren, een periode van grote levensgebeurtenissen doormaken, weinig sociale steun hebben of eerder blessures hebben gehad, zullen eerder negatief reageren op spanning en vatbaarder zijn voor sportblessures.

De relatie tussen stress en blessures is complex, om deze relatie te verduidelijken hebben Anderson & Williams het dynamische multidimensionaal stress-blessure-model opgesteld. Dit model zie je in onderstaande figuur, hierin wordt de invloed van stressoren, persoonlijkheidsfactoren en manieren van omgaan met stress op het ontstaan van blessures weergegeven. Iedereen reageert anders op stress, maar voor de meeste sporters zal stress meer negatieve dan positieve effecten hebben.

sportblessures

Invloed van Stress op het herstel van sportblessures

Blessures herstellen sneller als de sporter weinig stress ervaart, goed om kan gaan met de aanwezige stressoren en veel steun uit de directe omgeving krijgt. De grootste bronnen van stress voor geblesseerde sporters zijn niet fysiek, maar psychologisch en sociaal van aard. Denk hierbij aan angst, onzekerheid over herstel, verlies van identiteit als sporter, minder zelfvertrouwen, acceptatie van de situatie en het missen van je team of mede sporters. Net als bij het ontstaan van sportblessures zorgt stress ook tijdens het herstel voor veranderingen in focus en spierspanning.

De volgende mentale vaardigheden kunnen helpen om de negatieve invloed van stress op het herstel van blessures te voorkomen:

  • Doelen stellen voor de revalidatie, vooral bij langdurige sportblessures is het belangrijk om per week een streefdoel te stellen, zo blijft de sporter gericht op wat van dag tot dag kan en raakt niet gefrustreerd doordat hij te ver vooruit kijkt.
  • Gebruik het doel als motivatie voor hersteloefeningen.
  • Visualisatie van het herstelproces.
  • Leer een positief gevoel oproepen, wees bewust van wat je wel kan, in plaats van wat je niet kan.
  • Vergroot het zelfvertrouwen voor de terugkeer in jouw sport, bijvoorbeeld door positieve zelfspraak.
  • Ontspanningsoefeningen.

Mentale training kan geblesseerde sporters succesvolle re-integratie in de sport bezorgen, omdat een duidelijk doel, een positieve houding, een positief zelfbeeld, goede motivatie, juiste focus en zelfvertrouwen worden bereikt door mentale training.

Zie via de volgende link vanaf minuut 45 hoe Sven Kramer om is gegaan met zijn ernstige blessure uit 2011.Door steun van zijn sportarts, acceptatie van de situatie na een moeilijk begin van de revalidatie en vertrouwen in de toekomst heeft hij kunnen herstellen en weer terug kunnen keren op het hoogste niveau in de schaatssport.

Verminder stress, voorkom sportblessures

Leren omgaan met spanning of stress kan de negatieve gevolgen van spanning of stress verhelpen. Een van de belangrijkste manieren om stress te verminderen is sociale steun van mensen uit de directe omgeving van de sporter, denk hierbij aan familie, vrienden, mede sporters, trainer, coach of een sportpsycholoog. Praten over factoren die stress veroorzaken helpt al om de stress te verminderen, een probleem delen, is een probleem halveren. Een trainer of coach kan sporters helpen om uitdagingen in de sport te omarmen in plaats van zich zorgen te maken over een eventueel tegenvallend resultaat.

Tijdens het sporten is het belangrijk om te leren focussen op de taak, zonder afgeleid te worden door emoties, gebeurtenissen uit het verleden of door zorgen over de toekomst. Tijdens trainingen kan je stressvolle situaties van een wedstrijd nabootsen en zo goed leren omgaan met deze situaties. Bij stress is er altijd een verhoogde hartslag, ademhalingsoefeningen kunnen helpen om de hartslag ook tijdens activiteit te verlagen, waardoor je minder stress ervaart. Het vooraf visualiseren van de wedstrijd kan helpen wedstrijdspanning te reduceren.

Wil je meer weten over ontspanningsoefeningen, ademhalingsoefeningen, visualisatie of mentale training, kom dan langs bij onze praktijk of neem contact op.

Annet Fysiotherapeut

Inspiratielezing - in 2 jaar van schoolslag naar deelname aan het WK IRONMAN (do. 7 mrt. 2019 19:00 uur)

Roy Lagerburg is langeafstandstriatleet. In 2014 zwom Roy nog schoolslag en in 2016 stond hij op het WK IRONMAN op Hawaii. In deze inspiratiesessie vertelt Roy hoe hij dat gedaan heeft, hoe hij er op terug kijkt en hoe hij jouw kan helpen met jouw volgende triathlon (voor alle niveaus). Meer info + aanmelden.