De waarheid over het knakken van je vingers

Onpasselijk worden sommige mensen er van, maar zelf ervaren degene het knakken van de vingers als ontspannend. Ik hoor mijn mensen uit mijn omgeving nog zeggen: “Dat kan écht niet goed zijn hoor! Als je zo door gaat met dat geknak, krijg je nog eens versleten vingers!”. Eenmaal tijdens mijn studie fysiotherapie antwoordde ik dan altijd terug met “ik heb er nóg niets over gelezen, dus we zullen het merken”. Even later kreeg ik dan stiekem toch wel last van angstzweet, want stel je voor dat ze toch gelijk hebben… Wat dan?! Inmiddels zijn er wat jaartjes overheen gegaan, intussen ben ik stiekem al gestopt met het knakken. Toch zal ik jullie in dit blog uitleggen of het knakken van de vingers nu wél of niet schadelijk is voor het gewricht.

knakkende_vinger_1200

Inhoudsopgave:

  1. Inleiding
  2. Wat is toch dat knakkende geluid?
  3. Een opvallend onderzoek naar knakken van de vingers
  4. Gevolgen van het overmatig en zelfstandig knakken van een gewricht
  5. Wanneer moet je opletten?

Inleiding

Lange tijd dacht men dat het knakken van de vingers slecht zou zijn. Je zou er zelfs gewrichtsontstekingen (artritis) of slijtage (artrose) van kunnen krijgen. Waar dit idee op gebaseerd was, wist niemand precies uit te leggen. Inmiddels zijn er wat onderzoeken gedaan om te kijken of er sprake is van schade in het gewricht van vingers na deze langdurig te knakken.

Wat is toch dat knakkende geluid?

Wanneer je ooit wel eens het een en ander hebt moeten afwassen, herken je het volgende misschien wel. Je bent twee glazen kommetjes in warm water aan het afwassen, welke je vervolgens op het aanrecht in elkaar stapelt. Enige tijd later moeten de kommetjes afgedroogd worden, waardoor je ze uit elkaar moet halen. Je merkt bij het trekken dat de kommetjes nogal flink vast zitten en met wat grover geweld trek je ze uit elkaar. Tijdens het uit elkaar trekken hoor je een ‘plop’ geluidje. Dit is ongeveer wat er ook gebeurd wanneer je je vinger knakt. Hier onder vind je een specifiekere uitleg.

Een gewricht bestaat uit minimaal 2 botdelen. Rondom de uiteinden van dit gewricht zit kraakbeen. Om het kraakbeen soepel te maken wordt er door het lichaam gewrichtssmeer aangemaakt. In deze vloeistof zit ook gas opgelost. Door dan bijvoorbeeld aan de vingers te trekken, wordt de holte in het gewricht iets groter en ontstaat er een onderdruk. Deze onderdruk zorgt voor vacuüm. Door deze te lage druk komen de in het gewrichtssmeer opgeloste gassen vrij. De vacuüm wordt opgeheven en er ontstaat meer ruimte in het gewricht. Deze ruimte wordt gevuld met de gas, waarbij een geluid vrij komt. Dit is het geluid wat je hoor wanneer je je vingers knakt.

Hier onder zie je een filmpje waar er middels een MRI zichtbaar is wat er in het gewricht gebeurd:

https://www.youtube.com/watch?v=_ZNENkkf5Uw

Een opvallend onderzoek naar knakken van de vingers

Volgens de meeste wetenschappers levert het knakken van de vingers geen schade op. Lange tijd werd hier anders over gedacht. Verscheidene onderzoeken laten zien dat de gewrichten  van de vingers die geknakt worden en vinders die niet-geknakt worden uiteindelijk niet verschillen. Een erg opvallend onderzoek was dat van Donald Unger, een Amerikaanse arts die vijftig jaar lang dagelijks de vingers van een hand knakte, zijn andere hand liet hij specifiek met rust. Het resultaat? Geen artritis in beide van zijn handen en er was zelfs geen verschil zichtbaar in het kraakbeen van beide handen.

cracking-knuckles

 

Gevolgen van het overmatig en zelfstandig knakken van een gewricht

Het zelf, maar ook overmatig, knakken van een gewricht wordt automanipulatie genoemd. Veel mensen knakken uit automatisme of uit een soort ontspanning, want vaak voelt hetgeen dat je wilt knakken een beetje stijf aan.  Direct daarna voelt het desbetreffende gewricht dan even ontspannen aan. Het knakken kan dan ook niet oneindig vaak achter elkaar gedaan worden van een en hetzelfde gewricht. Het schijnt namelijk 20 minuten te duren voordat de gas, die de vrije ruimte gevuld heeft, weer in het gewrichtssmeer is opgelost.

Ondanks dat het na onderzoek niet gevaarlijk schadelijks is voor het gewricht, raden vele medici het te vaak en met grote regelmaat kraken van gewricht toch zeker ook niet aan. Er wordt gezegd dat herhaaldelijk aan automanipulatie er voor zorgt dat het kapsel rondom het gewricht erg slap wordt. Dit kapsel fungeert om stabiliteit te bewerkstelligen in het gewricht.

Wanneer moet je opletten?

Er is een duidelijk verschil tussen knakken en kraken. Knakken is het “plopje” dat je hoort, zoals bij het knakken van de vingers. Wanneer het gewricht echt kraakt, kan dit andere oorzaken hebben. Als dit  pijnlijk is of je doet het omdat het stijf aanvoelt, raden wij het aan om de oorzaak van de pijn en/of stijfheid te laten onderzoek door een van onze fysiotherapeuten. Niet alle krakende / knakkende geluiden zijn namelijk even onschuldig, pijn en stijfheid zijn hier goede voorbeelden van.

Bij slijtage (artrose) kan het voorkomen dat het gewricht stijf aanvoelt als het een langere tijd niet bewogen heeft én is het gewricht ook weer pijnlijk wanneer het wel bewogen wordt. Doordat het kraakbeen en het bot van structuur veranderen bij slijtage,  ontstaat het krakende geluid. Als er bijvoorbeeld een ontsteking in het gewricht zit, komen pijn en stijfheid ook voor. In beide gevallen kan het gewricht knakken of kraken, dit gaat vaak gepaard met pijn.

Andere oorzaken van krakende gewrichten kunnen zijn: stukjes los bot, pezen of spieren die over een botuitsteeksel schuren en beschadigde pezen of spieren door reuma. Daarnaast kan ook een ontwrichting of druk leiden tot een krakend gewricht, evenals een ongeval. Vergeet niet ook gezonde gewrichten kunnen kraken!

De fysiotherapeuten van AmstelFysio vinden het belangrijk dat het bewegingsapparaat, ons lichaam met de gewrichten en spieren, optimaal beweegt. Krakende en knakkende gewrichten, hoe onschuldig ook, horen daar liever niet bij. Wij kunnen u dan ook optimaal advies geven en beschikken over diverse therapieën (Manuele Therapie, Mulligan technieken, Dry Needling en oefentherapie) die symptomen als pijn, stijfheid en knakkende geluiden (crepitaties) kunnen verminderen.  Wij vinden het uiterst belangrijk dat niet alleen de klacht, maar de oorzaak daarvan behandeld wordt! Dus heeft u last van pijnlijke, stijve of krakende gewrichten? Maak dan snel een afspraak met een van onze fysiotherapeuten!

 

Auteur:

Karlijn Fysiotherapeut

Inspiratielezing - in 2 jaar van schoolslag naar deelname aan het WK IRONMAN (do. 7 mrt. 2019 19:00 uur)

Roy Lagerburg is langeafstandstriatleet. In 2014 zwom Roy nog schoolslag en in 2016 stond hij op het WK IRONMAN op Hawaii. In deze inspiratiesessie vertelt Roy hoe hij dat gedaan heeft, hoe hij er op terug kijkt en hoe hij jouw kan helpen met jouw volgende triathlon (voor alle niveaus). Meer info + aanmelden.